بسیاری از امور روزمره­ ای که امروزه عادی به شمار می­ آیند در ابتدا در قالب نوآوری­ معرفی و ارائه شده­ اند. تا کنون تعاریف متعددی برای نوآوری ارائه شده است اما آنچه که در بین همگان نوآوری نامیده می­شود، در واقع تبدیل و ارائه یک ایده در قالب محصول، فرآیند یا خدمت جدید و یا بهبود هر یک از آنها است.

انواع نوآوری

انواع نوآوری از مناظر گوناگونی مورد بررسی قرار گرفته است. فارغ از اینکه نوآوری­ها تغییرات تدریجی و یا رادیکال در محصولات، خدمات و یا فرآیندها ایجاد نمایند و یا اینکه تغییرات ایجاد شده توسط نوآوری در سطح اجزا باقی بماند و یا کل سیستم­ها را دستخوش تغییر نماید، مطالعات نشان دهنده تاثیر نوآوری­ها بر روی محصولات و خدمات، فرآیند توسعه و ارائه آنها، زمینه­ های ایجاد محصول یا خدمت و یا در مدلهای ذهنی حاکم بر سازمانها یا صنایع و تغییر پاردایم بوده است[۱]. همچنین برای نوآوری دو رویکرد متفاوت از نظر تعامل با خارج سازمان می­توان در نظر گرفت. یکی رویکرد سنتیِ بسته که خلق و ارائه نوآوری را درون سازمان­ها خصوصا واحدهای تحقیق و توسعه محصور می­ نماید، و دیگری رویکرد نوآوری باز که اشاره به مفهوم ارائه شده توسط «هنری چسبرو»[۱]، دارد. نگاه وی بر چگونگی بهره ­برداری از ظرفیت­های محیط کسب و کار در راستای خلق ایده­ های جدید و تحقق بخشیدن به آنها تمرکز دارد. این پارادایم جدید، برای خلق و پردازش ایده­ های نو منابع مختلفی همچون مشتریان، رقبا و موسسات دانشگاهی را بر می­شمارد.

پذیرش نوآوری

تمامی جامعه هدف به صورت همزمان آمادگی پذیرش یک نوآوری را ندارد، لذا جامعه هدف معمولا بر اساس الگوی زیر پذیرای نوآوری می­گردد:

  • ۲٫۵ درصد نوجویان
  • ۱۳٫۵درصد زود پذیرندگان
  • ۳۴ درصد اکثریت اولیه
  • ۳۴ درصد اکثریت ثانویه
  • ۱۶ درصد متاخرین

عوامل متعددی بر فرایند پذیرش نوآوری، که شامل دانش، انگیزش، تصمیم، آزمایش و استقرار می گردد تاثیر گذار است. عواملی همچون مزیت نسبی، سازگاری، پیچیدگی، آزمون پذیری و مشاهده پذیری، می­تواند بر پذیرش نوآوری موثر باشد[۲].

نوآوری در بانکداری و صنعت پرداخت

در طول زمان و خصوصا با پیشرفت فناوری­های گوناگون، نوآوری با دو رویکرد مختلف بر بانکداری و پرداخت تاثیر گذاشته است:

  • ایجاد تغییرات در فرایندهای سنتی کسب و کار بانکی در راستای افزایش بهره­ وری، افزایش حجم و سرعت تراکنشها و افزایش کیفیت خدمات، که نوآوریهای تدریجی تا زمان ظهور و شیوع اینترنت این رویکرد را تقویت نموده است.
  • ایجاد تحول در بانکداری از منظر کسب و کار، همانند خارج نمودن خدمات سنتی بانکها از شعبه و حتی بانک، دگرگونی مفهوم شعبه، کارمزد محور نمودن بانکها به جای واسطه­ گری مالی که گسترش اینترنت و موبایل به تقویت این رویکرد رادیکال کمک نموده است. ظهور خدمات «کراود فاندینگ»[۲] یا «تامین مالی انبوه» و «وام دهی فرد به فرد»[۳] از این دست نوآوریهای رادیکال به شمار می­روند.

مطالعه­ ای که بر روی ۱۲۲ نوآوری حوزه پرداخت در سال ۲۰۱۲ توسط کمیته «سی پی اس اس»[۴] صورت پذیرفت نشان داد، ۸۳% از نوآوریها به افزایش راحتی کاربر نهایی، ۵۷% آنها، به کاهش استفاده از پول نقد، ۴۷% آنها ، به افزایش سرعت پردازش تراکنش، ۲۴% آنها، به کاهش هزینه های پردازش تراکنش و ۲۱% از آنها به افزایش دسترسی به امکانات بانکی توجه داشته­ اند. همچنین طی مطالعه­ ای که در سال ۱۳۹۴ بر روی ۶۹ نوآوریِ رویداد بین­ المللی «فینوویت لندن ۲۰۱۵»[۵] انجام پذیرفت، مشخص گردید که از مجموع ۱۷۸ قابلیت ارائه شده طی نوآوری­های مختلف، تمرکز نوآوران بر موارد زیر بوده است:

  • بهبود تجربه کاربری (۴۶% نوآوری­ها): از طریق ارائه گزارشات نموداری، ساده سازی و خودکار سازی فرآیند کاربری ( به کمک امکان پرداخت با بارکد، QRو شماره موبایل، استفاده از فرامین صوتی، یکپارچگی با شبکه­ های اجتماعی جهت تکمیل اطلاعات)، شخصی­ سازی و ساده­ سازی رابط کاربری، کاهش حداکثری محاسبات، یکپارچه سازی حسابها (ورود به حسابهای مختلف از یک سایت/اتصال حسابها به یک کارت) و نیز مدیریت تکمیل فرایند کاربری از طریق کانالهای مختلف
  • کمک به توسعه و بهبود کسب و کار (۲۶% نوآوریها): از طریق فراهم آوردن امکان پیشنهاد محصول به مشتریان(به کمک داده کاوی بر روی رفتار مشتریان و یکپارچگی با شبکه­ های اجتماعی) و نیز بهبود درگاه های ارتباطی با مشتریان
  • ارتقاء امنیت (۱۸% نوآوری­ها): از طریق استفاده از ابزارهای بیومتریک و نیز یکپارچگی با شبکه ­های اجتماعی برای تایید هویت، رصد رفتار گذشته کاربران جهت جلوگیری از تقلب، تایید هویت دو عاملی و نیز مدیریت سطح دسترسی به انواع کارت
  • سایر (۱۰% نوآوری­ها): سایر قابلیتهای ارائه شده در نوآوریهای مذکور شامل مواردی همچون مدیریت داده­ ها (۲% نوآوری­ها)، امکان پرداخت، مبادله و محافظت در مقابل نوسانات نرخ ارزهای دیجیتالی(۲% نوآوری­ها)، یکپارچه­ سازی اطلاعات بازار سرمایه و مدیریت آنها (۲% نوآوری­ها) ، آموزش مالی به کمک «گیمیفیکیشن»[۶] (۱% نوآوری­ها)، اجتماعی­ سازی جذب سرمایه (۱% نوآوری­ها)، دعوت به کمپین و کسب نظرات دوستان (۲% نوآوری­ها)

علاوه بر نتایج به دست آمده از مطالعات فوق بررسی نوآوری­های مختلفی که در صنعت مالی ارائه شده است تمرکز نوآوران را بر موارد زیر به نمایش می­ گذارد:

  • بانکداری مبتنی بر شبکه اجتماعی
  • نرم افزارهای پرداخت مبتنی بر شبکه ­اجتماعی و تسهیم پول یا هزینه
  • یکپارچگی خدمات مرسوم بانکی با « مدیریت مالی کسب و کار»[۷] ، « مدیریت مالی شخصی»[۸] و شبکه­ های اجتماعی
  • خلق مشترک محصول و خدمت به کمک مشتریان و توسعه دهندگان خارج سازمانی
  • «گیمیفیکیشن» یا بازی کاری در جهت آموزش مالی و یا توسعه بازار از طریق امتیاز دهی [۳]

 

منابع:

۱- پیشوایی، میر سامان. « تئوری های نوآوری ، مدل ها، فرآيندها و سياست ها»، ۱۳۹۲

۲- ایمانی مهر، مهدی. « بررسی تحلیلی روند جهانی نوآوری در عرصه پرداخت الکترونیک و برآورد جهت­گیری­های آتی». ارائه شده در پژوهشکده پولی و بانکی، ۱۳۹۲

۳- فیروزی، مجید. «نوآوری در بانکداری و پرداخت؛ دستاوردها و روندها» ، نشریه پیوست: ویژه نامه چهارمین همایش نظامهای پرداخت و بانکداری الکترونیک، ۱۳۹۳

پی نویسها:

[۱] Henry Chesbrough

[۲] Crowd funding

[۳] Peer to Peer lending

[۴] CPSS

[۵] Finovate London 2015

[۶] Gamification

[۷] Business Financial Management (BFM)

[۸] Personal Financial Management (PFM)

1 دیدگاه. ارسال دیدگاه

[…] این به کلیات حوزه نوآوری و روندهای نوآوری در صنعت مالی اشاره شد. در ادامه ی آنچه پیشتر مورد اشاره قرار گرفته بود،  به […]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *